ممانعت عبور از جلوي نمازگزار
ممانعت عبور از جلوي نمازگزار
پرسش 24:
چرا ما شيعيان، هنگامي که مشغول نماز هستيم، چنانچه شخصي از جلوي ما عبور کند مانع نميشويم و عکس العمل نشان نميدهيم ولي اهل تسنن گاهي درحال نماز، حتّي با تندي و خشونت از عبور اشخاص از جلوي آنها ممانعت و جلوگيري ميکنند؟
پاسخ:
در فقه شيعه ثابت است که اگر مکان نمازگزار در معرض عبور و مرور مردم باشد مستحب است چيزي - ولو مثل تسبيح - جلوي خود بگذارند که ميان او و آنها حائل گردد و نمازگزار بيش از اين وظيفهاي ندارد، لذا چنانچه درحال نماز کسي ازجلوي ما عبور کند، مانع نميشويم و عکس العملي نشان نميدهيم ولي برخي از اهل تسنن مثل حنفيها و مالکيها به مقتضاي رواياتي که در کتابهاي معتبرشان وارد شده است [1] عبور از جلوي نمازگزار را حرام ميدانند و بعضي موارد موجب بطلان نماز دانسته و گفتهاند: نمازگزار در همان حال نماز بايد به هر نحو ممکن جلوي عابر را بگيرد و خود آنها نيز رعايت ميکنند. و شافعيها در بعضي از موارد حرام ميدانند و حنبليها مکروه ميدانند و گفتهاند: بهتر است با اشاره، جلوي عابر را گرفت [2] .
با توجه به آنچه نقل کرديم، بر مؤمنين است که رعايت کنند و اعتقادات فقهي آنان را محترم شمارند و موجب ناراحتي آنها نشوند و درحال نماز از جلوي آنها عبور نکنند و بدانند که اگر بعضي از آنها با خشونت جلوي عابر را ميگيرند از روي غرض و عناد نيست بلکه مستند به فقه آنان ميباشد.
لازم به ذکر است که گفتهاند: مسجد الحرام به لحاظ کثرت جمعيت از اين حکم استثنا شده و مسجد النبي نيز در مواقع شلوغ و قبل از شروع و در اثناي نماز که شخص براي پيدا کردن جا در بين صفها عبور ميکند و بعد از نماز جماعت که مردم درحال خروج از مسجد هستند و شلوغ است، عبور و مرور را جايز دانستهاند [3] .
[1] صحيح بخاري، کتاب الصلاة، ابواب سترة المصلي، باب 100 و باب 101.
[2] الفقه علي المذاهب الاربعة، ج1، «حکم المرور بين يدي المصلي».
[3] تحفة الاخوان، ص 88.