برگرداندن صورت از قبله در موقع گفتن سلام

برگرداندن صورت از قبله در موقع گفتن سلام

پرسش 22:

 چرا ما «شيعيان» در حالي که صورتمان رو به قبله است فقط يک مرتبه سلام نماز را مي‏دهيم ولي اهل تسنّن صورتشان را به سمت راست و چپ برمي‏گردانند و دو سلام مي‏دهند؟

پاسخ:

در فقه شيعه ثابت ومسلّم است که نماز گزار حتي در حال سلام نبايد صورتش را از قبله برگرداند و إلّا نماز باطل مي‏شود ولي اهل تسنن با توجه به روايتي که در کتابهايشان نقل شده است [1]  مستحب مي‏دانند که نمازگزار هنگام سلام صورتش را به سمت راست برگرداند و سلام دهد و باز صورت را به سمت چپ برگرداند و يک سلام ديگر بدهد. [2]  ضمناً بعضي از آنها گفته‏اند يک سلام کفايت مي‏کند ولي اکثرشان هر دو سلام را واجب مي‏دانند و در عين حال اتفاق دارند که اگر کسي فقط يک سلام گفت نمازش باطل نيست. [3] .

 

[1] صحيح مسلم: کتاب المساجد، باب: السلام للتحليل من الصلاة، ح582.

[2] الفقه علي المذاهب الاربعة، ج 1، «الاشارة بالإصبع السبابة في التشهد» ص265.

[3] تحفة الإخوان، تأليف: عبدالعزيز بن عبداللَّه بن باز، ص 112.

 

تذکر

در فقه شيعه نيز آمده است که:

مستحب است نمازگزار - چه جماعت، چه فرادي، هنگام گفتن «السلام عليکم ورحمة اللَّه وبرکاته» با گوشه چشم يا ابرو و غير آن به طوري که صورت از قبله بر نگردد به سمت راست اشاره کند و سلام دهد. همچنين در نماز جماعت در صورتي که سمت چپ مأموم، مأموم ديگري باشد، مستحب است به همان نحو که گفته شد به سمت چپ اشاره کند و سلام نماز را بدهد (ولي اين سلام دوم بر امام جماعت مستحب نيست).

لازم به ياد آوري است که بنا بر احتياط واجب با گفتن «السلام عليکم ورحمة اللَّه وبرکاته» و با اشاره به سمت راست و چپ، نبايد قصد کنند که حقيقتاً به کسي سلام مي‏کنند، بلي در نماز فرادي مي‏توانند به قلبشان خطور دهند که به دو ملک نويسنده اعمال، سلام مي‏کنند و در نماز جماعت، امام مي‏تواند (جايز است) به قلبش خطور دهد که به دو ملک نويسنده اعمال و به مأمومين سلام مي‏کند و مأموم به قلبش خطور دهد که به امام جماعت و مأمومين سلام مي‏کند [1] .

[1] به مسأله 5 و 6 فصل في التسليم «عروة الوثقي» مراجعه شود.