تکان دادن انگشت سبابه در حال تشهد
تکان دادن انگشت سبابه در حال تشهد
پرسش 21:
چرا ما در حال تشهد دستها را روي رانها ميگذاريم و انگشتها را به يکديگر ميچسبانيم؟ ولي اهل تسنن انگشت سبابه خود را درحال تشهد حرکت ميدهند؟
پاسخ:
ما شيعيان آداب و مستحبّات نماز را از روايات اهل بيتعليهم السلام و عمل آنها گرفته و به طوري که فرموده و عمل کردهاند عمل ميکنيم و دستها و انگشتها را به آن گونه که مطابق دستور پيامبر اکرمصلي الله عليه وآله وسلم و ائمه اطهارعليهم السلام است قرار ميدهيم ولي اهل تسنن بر خلاف اين عمل ميکنند و به دو روايت که به چند طريق در صحيح مسلم آمده است استدلال ميکنند که رسول اللَّه صلي الله عليه وآله وسلم در تشهد نماز با انگشت سبابه اشاره کرد - واشار بأصبعه السبّابة - [1] امّا در توجيه و مقصود از آن اختلاف دارند و در کيفيت آن نيز با هم اختلاف دارند.
مالکيها گفتهاند: درحال تشهّد مستحب است انگشت سبابه را به طور مکرّر حرکت دهند.
حنفيها گفتهاند: در آخر تشهد در حال گفتن «لا اله» انگشت را به طرف بالا ببرند ودر حال گفتن «إلّا اللَّه» پايين بياورند، يعني نمازگزار به وسيله زبان، با گفتن «لا إله» نفي الوهيت ازغير خدا ميکند و با اشاره به وسيله انگشت نيز نفي الوهيت از غير خدا ميکند و با گفتن «إلّا اللَّه» اثبات الوهيت براي خدا ميکند و با پايين آوردن انگشت اشاره به اثبات الوهيت براي خداميکند. [بالا بردن، اشاره به نفي است و پايين آوردن اشاره به اثبات است. هماهنگ کردن قول و فعل و اعتقاد]. [2] .
حنبليها گفتهاند: هنگام تلفّظ نام خدا با انگشت سبابه اشاره کنند.
شافعيها گفتهاند: هنگام گفتن «إلّا اللَّه» انگشت سبابه را بالا ببرند و در تشهّد اول تا وقت ايستادن و در تشهّد آخر تا سلام نماز همچنان انگشت را بدون حرکت بالا نگهدارند [3] .
[1] صحيح مسلم: کتاب المساجد، ص266، باب صفة الجلوس في الصلاة و کيفية وضع اليدين علي الفخذين، ح 579 و 580.
[2] صلاة المؤمن القحطاني، ص224.
[3] الفقه علي المذاهب الاربعة، ج 1، «الاشارة بالإصبع السبابة في التشهد» ص265.